آخرين مطالب

برگي از تاريخ عزاداري در ابرکوه / سنت نخل‌برداري ابرکوه از صفويه مقالات

برگي از تاريخ عزاداري در ابرکوه / سنت نخل‌برداري ابرکوه از صفويه

  بزرگنمايي:

عزاي حسيني هيچگاه در دل‌ها کهنه نمي‌شود و دلباختگان حسيني در قالب‌ها و سبک‌هاي مختلف در اقصي نقاط جهان، ياد شهيدان کربلا که شهداي اقامه نماز، مبارزه با ظلم و ستم و اجراي امر به معروف و نهي از منکر هستند را گرامي مي‌دارند.

شهرستان ابرکوه با سابقه تاريخي چند هزار ساله نيز اين روزها عزادار سرور و سالار شهيدان است.

مردم ولايي اين منطقه حتي در دوران پهلوي اول نيز که حکومت به خيال خام خود، مي‌خواست عزاداري امام حسين (ع) کمرنگ شود، دست از تلاش براي برگزاري مراسم محرم برنداشتند و به صورت‌هاي مختلف از جمله روضه خواني‌هاي خانگي براي اين مهم مي‌کوشيدند.

آيين‌هاي عزاداري در ابرکوه همه ساله مشتاقان بسياري را از اقصي نقاط کشور به اين شهرستان مي‌کشاند و تعزيه خواني بيش از ساير قالب‌هاي عزاداري در اين شهرستان قدمت دارد و شايد بتوان گفت که ابرکوه، خاستگاه تعزيه در استان يزد به شمار مي‌رود.

حامد اکرمي، يکي از محققان ابرکوه در اين زمينه  به تورق برگ‌هايي از تاريخچه عزاداري در اين شهرستان پرداخته است.

گذر هيئت‌هاي مذهبي از کوچه‌هايي به قدمت تاريخ

وي افزود: دسته‌هاي عزاداري در ابرکوه در 10 روز اول محرم به ويژه تاسوعا و عاشوراي حسيني به شکل بسيار باشکوهي و با برنامه تنظيم شده، با گذر از کوچه پس کوچه‌هايي به قدمت تاريخ اين شهر کهن، خود را به تکايا و حسينيه‌هاي محله‌هاي ديگر مي‌رسانند و مراسم عزاداري ابا عبدالله الحسين (ع) را به شکل با شکوهي برگزار مي‌کنند.

اکرمي عنوان کرد: تا قبل از ورود «آقا ميرزا عبدالغني»، از عالمان ابرکوه به اين منطقه، مراسم عزاداري به اين شکل برگزار نمي‌شد بلکه به طور عمده به صورت روضه خواني بود و ايشان با ورود به ابرکوه از شهر نجف، مطابق با مراسم آن منطقه، مبادرت به تشکيل هيئات و دسته‌جات عزاداري کرد و ديگر مراسم را نيز از نجف اشرف به عزاداري ابرکوه وارد کرده است.

اين محقق ابرکوهي يادآور شد: در آن زمان هيئت‌ها فقط از محله درب‌قلعه به عنوان بزرگترين محله ابرکوه حرکت مي‌کردند و تمام مردم نيز از ديگر محلات براي عزاداري به آنجا مي‌آمدند که بعدها و در سال  1325، محله دروازه ميدان، هيئت جداگانه‌اي را راه‌اندازي کرد.

وي افزود: در آن زمان مرحوم «فتح‌الله اسماعيل» که مشهور به «فتح‌الله ام‌کلثوم» و طبال محله درب‌قلعه بود با هيئت از حسينيه و محل روضه که خانه حاج اسماعيل قيومي بود، حرکت مي‌کرد.

اکرمي ادامه داد: روضه خوان‌هاي نخبه و خوب آن زمان، مرحوم سيدعلي اکبر عظيمي، قاضي، شيخ حسين و سيد محمد واعظ و ... بودند که جايگاه و احترام خاصي در بين مردم داشتند.

اين محقق ابرکوهي بيان کرد: در حال حاضر مسير هيئت امروزي، همان مسير قبلي است با اين تفاوت که در گذشته هيئت‌ها به مراکزي مانند خانه مرحوم آقازاده و صمصام در محله دروازه ميدان و منزل بصيري‌ها در محله گلکاران که محل روضه خواني بود، مي‌رفتند و در حال حاضر تنها همان مسيرها پيموده مي‌شود.

وي خاطرنشان کرد: در آن زمان کساني که در ايام محرم، روضه خواني داشته‌اند، از فتح‌الله اسماعيل (سردسته هيئت) تقاضا مي‌کردند که به خانه آنها بيايد و بعد از اجراي مراسم نيز به سردسته چند کله قند هديه مي‌دادند.

اکرمي ادامه داد: شبيه خواني در روستاي مهرآباد ابرکوه نيز در آن زمان مشهور بوده است و حتي مردم از شهر نيز به آنجا مي‌رفتند.

هيئات مذهبي در ابرکوه گسترش يافتند

به مرور زمان و افزايش جمعيت، هيئت‌هاي مذهبي نيز گسترش پيدا کردند و در حال حاضر 12 تا 13 هيئت عزاداري در ابرکوه وجود دارد.

نخستين فردي که در ابرکوه نوحه سرود، حاج ميرزا کاظم طبيب و نخستين فردي که در ابرکوه فن موسيقي (طبل و شيپور زني) را رواج داد، محمدعلي رجايي در سال 1300 هجري قمري بوده است.

سابقه نخل‌برداري ابرکوه به زمان صفويه مي‌رسد

سابقه نخل‌برداري در ابرکوه نيز به زمان صفويه مي‌رسد که البته اکنون در بسياري از شهرها رواج دارد اما در حدود 30 سال بود که مراسم نخل‌برداري در ابرکوه اجرا نمي‌شد اما در چند سال گذشته، با ساخت يک نخل توسط يکي از هيئات مذهبي، اين رسم دوباره در حال احيا شدن است.

برگزاري مراسم تعزيه با شيوه‌هاي خاص و با استفاده از نسخه‌هاي اصل، زنجيرزني و سينه‌زني، عرض ارادت به امامزاده‌ها و مراسم‌هاي روضه‌خواني خانگي نيز از ديگر مراسمي است که همچون ساير مناطق کشور، در ابرکوه مرسوم است و اوج اين برنامه‌ها مربوط به دهه اول محرم است.

تا پايان ماه صفر، در ابرکوه روضه‌خواني برگزار مي‌شود اما روضه‌خواني‌ها، بعد از دهه اول به مساجد و منازل منحصر مي‌شود.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حال مهربانی، خوب نیست! محمدحسین فلاح

ظرفیت های نهفته صادرات در یزد

سرقت خبری، یک عمل ضد اخلاقی نیست؟!

روستایی كه مردمانش از زیر زمین بیرون می‌آمدند

برکات و اعمال ماه ربیع الاول

نفس‌های صنعت طلای ایران به شماره افتاد

شلغم بخورید تا سرما نخورید

دست به دامن افغانی‌کِش‌ها ...

شهر دوچرخه‌ها، مردم دوچرخه‏‌سوار می‏‌خواهد

درآمدی بر معرفی میبد به عنوان شهر جهانی زیلو

روشندل؛ اما توانا

تکنیک ها برای مدیریت اختلافات زناشویی

جنگل های خاتم، نگین سبز کویر استان یزد

سکوت چاه های کشاورزی یزد آرامشی برای حیات

شهرداری این چنینم آرزوست

طبیب شهر

آتش‎نشانی، آمیزه‌ای از عشق و وظیفه

آیا شما با سواد هستید؟

گردشگر فرهنگی بهترین ظرفیت یزد

خرج‌هایی که با دخل‌ها نمی‎خواند

سال‌های تحصیلی پرالتهاب

موسیقی، به عنوان یک رسانه

برج خاموشان؛ مدفن دیرین زرتشتیان یزد

رعایت عدالت در حوزه انتخاباتی یزد

«قمات» برند قالی‌ یزد و قم/هنرمندانی که از ایده ناب نان می‌خورند

جهانی شدن یزد فرصتی برای رونق صنایع دستی ملی

هدفدار باش تا كامروا شوی

/یادداشت/ شناخت دنیای کودکان و چگونگی ایجاد رابطه با آنها

زنگ خطر افزایش ازدواج‏‏‌های زودهنگام

پیامد بی احتیاطی بزرگترها به خطر افتادن جان کودکان است

خورشید به خانه علی وارد شد *محمدحسین فلاح*

مصرف مغز گردو برای بیماران دیابتی مفید است

گردشگری و صنایع دستی، ظرفیت عظیم استان یزد در رویش اقتصادی

ترافیک میدان مهدیه یزد، کلاف سردر گم

پاک سرشت

خانه تاریخی کلاه‌دوزها یکی از جاذبه‌های کم‌نظیر یزد

تاثیر افزایش نرخ ارز در گردشگری شهرِ جهانی؛ فرصت یا تهدید؟!

نشریات محلی و محتوای تولیدی

قلب تپنده ورزش مرکز استان ، بالاخره تخریب شد!

رونق جاجیم بافی خاتم در گرو تامین بودجه و بازار فروش

/گزارش/ تماس پوستی مادر نیاز نوزادان زودرس به اکسیژن را کاهش می‌دهد

/گزارش/ اصلاح سبک زندگی لازمه داشتن بهداشت خواب مناسب است

اطلاع رسانی واقعی یا خیال بافی و توهم

یک مرد، یک روستا

ناوگان حمل و نقل عمومی یا کوره‌های آدم پزی!

خود انکاری فرهنگی

قنات‌ها هم ازدواج می‌کنند!

چرا امام جعفر صادق(ع) رییس مذهب شیعه نامید؟

صنعت گردشگری سلامت، گنجی مغفول در یزد

اختلال افسردگی در خانواده‌ها زمینه‌ ساز خودکشی است