خبر یزد

آخرين مطالب

انتقاد و شبه انتقاد در دنیای رسانه ای و مجازی- احمد جعفری* مقالات

انتقاد و شبه انتقاد در دنیای رسانه ای و مجازی- احمد جعفری*

  بزرگنمايي:

خبر یزد - یزد - انتقاد سازنده نه تنها مشکل و مانعی را در پیشبرد امور ایجاد نمی کند؛ بلکه مسیر صحیح را برای حل مشکلات می گشاید و کمک می کند تا طرح ها و برنامه های افراد، سازمان ها و جوامع بهتر به نتیجه برسد.
  معمولا انسان‌ها نیازمند انتقاد کردن و انتقادپذیری برای تکامل هستند؛ چراکه " نقد " آنها را به سوی پیشرفت هدایت می کند و در مقابل " تخریب " روحیه خصومت و دوگانگی را گسترش داده و آنها را به سوی عدم بهره‌وری از منابع انسانی و مادی و در نهایت نابودی سوق می‌دهد.
نقد و نقادی در راستای پرسشگری و پاسخگویی برای اصلاح امور جامعه، شناخت کمبودها، کاستی‏ها و نواقص و تلاش برای رفع آنها می باشد و اگر فرهنگ نقد و انتقاد پذیری در جامعه رایج شود بسیاری از مشکلات برطرف خواهد شد.
انتقاد به عنوان عامل اصلاحی این فرصت را پیش روی مسئولان، برنامه‏ریزان و مجریان می گذارد که مجال بازنگری در سیاست های خود را بیابند و بتوانند جلوی بسیاری از اسراف کاری ها و دوباره کاری‏ها را بگیرند.
معمولا افراد نسبت به انتقادات واکنش منفی نشان می دهند و این گونه افراد که انتقاد پذیر نیستند صرف نظر از اینکه به نکات مثبت آن توجه ندارند؛ بلافاصله در مقابل آن موضع گیری می کنند و در صدد مقابله و نفی آن بر می آیند.
این امر علت هایی دارد و شاید یکی از این علت ها، عدم توجه و رعایت ویژگی ها، شرایط و روش های صحیح انتقاد باشد و یا فرد انتقاد کننده دانش لازم را نداشته و به الفبای انتقاد هم آشنایی نداشته باشد.
یکی از مهمترین شرایط یک انتقاد سالم و سازنده، رعایت اصول دینی، اخلاقی و تقوای الهی است. فرد منتقد در وهله اول باید ضمن حفط حرمت دیگران، رضایت خدا را در نظر بگیرد که در این صورت، هم نقدش منصفانه تر و اثربخش است و هم خیالش آسوده است که در برابر خدا درست به وظیفه‌اش عمل کرده است.
برای اینکه انتقاد در مسیر درست قرار گیرد و به نتیجه لازم و منطقی برسد لازم است شرایط آن رعایت شود و انتقاد شونده نیز با صبوری، خونسردی ، تامل و تفکر به آن پاسخ دهد.
انتقادات باید با هدف بهبود، ارتقاء و اصلاح امور، تغییر نگرش و عملکرد فردی و سازمانی، شفافیت، نیت خیر و همراه با واژه های مثبت، محترمانه، لحن آرام، دوستانه، نرم و مشفقانه و به صورت پیشنهادی نه آمرانه مطرح شود و از توهین، غرض ورزی ، کینه توزی و تحقیر بدور باشد.
انتقاد کننده باید هوشمندانه عمل کند و فرصتی را برای جبران، پیش روی انتقاد شونده بگذارد و ضمن تاکید بر نقاط قوت به نقاط ضعف فرد نیز اشاره و با ارایه راهکارهای مناسب برای رفع آن پیشنهاداتی را ارائه کند.
اگرچه " رک بودن " نشانه صراحت و صداقت کلام است اما همیشه برای مخاطب خوش آیند نیست. این نوع انتقاد نه تنها هیچ تاثیری در بهبود و اصلاح امور ندارد؛ بلکه انتقاد شونده را هم در موضع تدافعی قرار می دهد.
گاهی مواقع بهتر است انتقاد حضوری و بدون واسطه باشد و از انتقاد کردن غیرمستقیم پرهیز شود و انتقاد نباید در زمان و مکانی که فرد آمادگی شنیدن آن را ندارد بیان شود.
معمولا در اغلب مواقع در انتقادات با واسطه، مطالب درست منتقل نمی شود و واژه ها و کلمات به گونه دیگری و گاهی وارونه منتقل و برداشت می شود و این امر اثرات سازنده انتقاد را از بین می برد.
انتقاد باید در فضای آرام، دوستانه، به دور از تنش، اضطراب و نگرانی و احساسات طرح شود و عصبانیت نه تنها به پیشبرد انتقاد کمک نمی کند؛ بلکه به فرد انتقاد کننده و انتقاد شونده آسیب روحی و روانی جدی وارد می کند و در این فضا، حرف ها منصفانه و با فکر و اندیشه گفته و شنیده نمی شود.
انتقاد باید با گفتن نقاط مثبت شروع شود؛ چرا که هر انسانی دوست دارد که نقاط مثبتش دیده شود و مورد تحسین قرار بگیرد. به همین دلیل، بهتر است پیش از بیان نقاط ضعف، از یک یا چند نقطه قوت فرد انتقاد شونده یاد شود و سپس ضعف ها گفته شود.
این نکته را نیز نباید فراموش کرد که انتقاد بیانگر منطق و معیار سنجش انتقاد کننده نیز محسوب می شود و می توان از این طریق شخصیت، توان علمی و اخلاقی او را سنجید.
نکته اساسی و مهم در این مبحث که لازم است به آن توجه شود اینکه امروز با توجه به گسترس رسانه ها و فضای مجازی، افرادی که دانش لازم را ندارند و از الفبای انتقاد هیچ نمی دانند در این فضا فعالیت و تلاش دارند تا به اصطلاح خود علیه برخی افراد انتقاد کنند.
این عده فارغ از درک و فهم انتقاد و توجه به شیوه ها و ویژگی های نقد سازنده و مفید، دانسته و یا ندانسته و گاها به بهانه انتقاد، با عقده گشایی و غرض ورزی مطالبی شبیه انتقاد می نویسند که در واقع تخریب، توهین و هتک حیثیت به افراد است.
متاسفانه پائین بودن دانش رسانه ای بسیاری از مخاطبان در فضای مجازی و رسانه ای موجب می شود که آنها برداشت درست و موضع گیری مناسبی در مقابل این گونه مطالب نداشته باشند.
با توجه به اینکه داشتن سواد رسانه ای و ارتباطی از معیارهای سازمان بین المللی یونسکو برای باسواد تلقی‌شدن در عصر حاضر به شمار می رود توجه به این مهم ضروری است که مخاطبان در فضای مجازی و رسانه ای باید با بالابردن سطح سواد رسانه ای خود بتوانند انتقادات را از تخریب ها و مطالب معتبر را از نامعتبر تشخیص دهند و قضاوت عادلانه و منصفانه ای داشته باشند.
همچنین برای برون رفت از این وضعیت لازم است به منابع رسمی رسانه ای و کتب علمی، سایت و خبرگزاری های معتبر و شناخته شده و مطالب نویسندگان متخصص و منتقدان شناخته شده تکیه کرد.
 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اشتغال یزد به کام دیگران

آیا پرورش در نظام آموزش و پرورش مغفول مانده؟

غربت آذریزدی در برنامه‌های نمایشی/کودکانی که آذر را خوب می‌شناسند

آیا بعد از دو سال به تعهدات ثبت جهانی یزد پاسخی داده شده است؟

ثبت جهانی یزد، آغاز راهی بی پایان

مروری بر روزنامه‌های امروز یزد

کولاک گرما در یزد

کاهش ویترینی قیمت

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

سراب بارندگی استان یزد در کام دیو خشکسالی

ضرورت تداوم کمک رسانی به سیل زدگان تا رفع مشکلات

یاران نارانان با خانواده معتادان اردکانی همدلی می کنند

صرفه جویی را به زلف باران گره نزنیم

دندان دردی که درمانگاهی خیریه را در اردکان بنا نهاد

تعیین هوشمند مقصد سفر به جای گرفتاری 15 ساعته در ترافیک شمال

شخصیت شهید پاکنژاد طرح واره‌ای انسانی بود

اقتصاد مقاومتی یعنی کارآفرینی و استقلال اقتصادی

موزه ها را دریابیم

دیوار کوتاهی به نام پزشک!

توهم پرآبی

آب انبارهای اردکان، یادگارهایی که گاه معضل می شوند

حواستان به «برادرانه‌»های ما هست؟/ ماجرای «تبانی» علیه یک پدرشهید

گذر از تابستان داغ با مدیریت مصرف انرژی

روزنامه پیمان یزد: به تیم فوتبال شهید قندی فرصت بدهید

پرباری خرمن خوشه های طلایی گندم

فراخوان دومین جشنواره پایگاه‌های خبری و خبرگزاری‌های استان یزد

اتوبوسی که از سوار کردن یک کارگر ممانعت کرد، متوقف شد

مردم داری، کیمیای مدیریت

قدیمی‌ترین فناوری برای استحصال آب روبه زوال است

گردشگری غار یا گردشگری محتاطانه؟

بافت تاریخی یزد زخم‌خورده از ساکنان خارجی/امیدی به بالندگی نیست

ناخرسندی والدین، نارضایتی مدارس

بارندگی ها حریف خشکسالی یزد نشد

دستان ایرانی خالق زیبایی

تجرد قطعی؛ تنهایی بی انتها

رانندگی تدافعی در یزد

حفاظت محیط زیست اردکان، نیازمند توجه ویژه

10 چالش عمده پیش‌روی شهردار جدید یزد چیست؟

تابلوی ناهماهنگ و درهم پزشکان در یزد قانونی است؟

کوک شدن ساز انقلاب با تلفیق هنر و نگاه معمار در یزد -

کمرنگ شدن آیین "دوست دوست ، علی دوست " در میبد

آغاز پویش من فطریه‌ام را به بهزیستی می‌دهم در یزد

مهریز، رویشگاه آنغوزه شیرین استان یزد

روایت یادگار دفاع مقدس از نقش رزمندگان ابرکوه در فتح خرمشهر

فرصت‌ها و چالش‌های کشت گلخانه‌ای در یزد- محسن کدخداپور*

بدجوری شاخ و شانه می کشد!

کود سبز؛ گیاهی چند منظوره در بافق

آثار نامطلوب توفان گرد و خاک بر مراتع ندوشن - احمد جعفری*

یزد جهانی در انتظار آبادانی و پیشرفت

خواب زده ها را بیدار کنید!