خبر یزد

آخرين مطالب

رد پای یزدی‌ها در قیام 15 خرداد سال 42 مقالات

رد پای یزدی‌ها در قیام 15 خرداد سال 42

  بزرگنمايي:

خبریزد- زمانی که لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی نگرانی مردم مسلمان ایران را برانگیخت، امام‌ خمینی(ره) طی نامه‌ای خطاب به محمدرضا شاه پهلوی و اسدالله علم در تاریخ 17 و 28 مهرماه 1341 شمسی، خواستار حذف موازین خارج از عرف و احکام اسلامی آن لایحه شدند.

مردم و علمای یزد که از مفاد این لایحه بسیار نگران بودند نیز طی تلگرافی اسدالله علم را مورد خطاب قرار دادند که بخشی از این تلگراف این گونه بود؛ «... تصویب‌نامه اخیر دولت راجع به تساوی مرد و زن و اختلاط ایشان در هر مجلس و انجمن که منافی انور و مخالف قانون اساسی کشور بود، عموم مسلمین را نگران و ناراحت کرده...، امیدواریم به احترام دین و افکار مسلمین و حفظ قانون اساسی، تصویب‌نامه نامتناسب دولت و بدین وسیله زنان مسلمه را از انحطاط و پستی که نتیجه قوانین ناموزون است، محفوط و مصون دارید...»

 این تلگراف به امضای آیت الله شهید محمد صدوقی، شیخ محمود اردکانی، شیخ جلال عمومی، سید علیرضا مدرسی، اسدالله آیت‌اللهی، شیخ احمد علومی، جلال آیت اللهی و سید علی محمد وزیری رسیده است.

اولین عکس‌العمل نیروهای امنیتی رژیم پهلوی در برابر این تلگراف هم به شرح زیر به ثبت رسید: «اخیرا گروهی از روحانیون و علماء شهرستان یزد تلگرافی مبنی بر لغو تصویب‌‏نامه هیئت دولت در مورد زنان به عنوان جناب آقای نخست وزیر مخابره کرده‏‏‌اند و چون یکی از روحانیون یزد به نام سید علیرصا مدرسی که ذیل تلگراف مذبور را امضا کرده‎‎اند با سید حسن مدرسی یزدی(پیش نماز مسجد جامع کرج) قرابت و خویشی دارد لذا مقداری از تلگراف مزبور برای وی فرستاده که بین طبقات توزیع کند، نامبرده هم موضوع را در محافل کرج مورد بحث قرار می‌دهد.»

در ادامه نیز آورده شده است؛ «ضمنا سید حسن مدرسی یزدی چند روز قبل به اتفاق روحانیون کرج تلگرافی به عنوان آقای بهبهانی مخابره کرده است.»

 هر چند در آن دوران، انقلاب اسلامی در یزد هنوز در مراحل آغازین خود بود ولی مشخص شده بود که کانون مبارزات این شهر مسجد حظیره و رهبر آن نیز شهید آیت‌الله صدوقی(ره) است به طوری كه طبق سند شماره 13992 ساواک در بیستم آبان ماه سال 1341 در رابطه با این لایحه و رهبری شهید ایت‌الله صدوقی این گونه بیان شده است: «آقایان علمای یزد به پیروی از علمای قم، نجف، خراسان راجع به شرکت نسوان در انجمن‌های ایالتی و ولایتی تلگراف‌هایی به پیشگاه مبارک اعلی‌حضرت همایون شهریاری و آقای نخست وزیر تقدیم و تقاضای لغو تصویب‌نامه مزبور را کرده‎‌اند و این موضوع در مسجد حظیره به وسیله‌ی آقای صدوقی مطرح شد... آقای صدوقی از علمای بنام و با نفوذ یزد هستند و از طرف آیت‌الله بروجردی سمت نمایندگی در یزد داشته و دارند و خود ایشان اقدام به جمع آوری امضاء نمی‌کنند و فقط به دستور ایشان، آقایان سید رضا مشکوتی و سید علیرضا محمودآبادی با متن تلگراف به منزل علماء رفته و از ایشان امضا‌ء گرفته‌اند.»

این اسناد به جا مانده گویای نگرانی یزدی‌ها و ایستادگی علمای این دیار در مقابل ظلم دولت شاه بوده است. البته طولی نکشید تا این که خرداد 1342 به دنبال بازداشت امام راحل(ره) بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران در انتقاد به لایحه‌ی انجمن‌های ایالتی و ولایتی و انقلاب سفید، تظاهراتی در شهرهای تهران و قم علیه دولت اسدالله علم برگزار شد كه این تظاهرات به زد و خورد بین ماموران شهربانی و تظاهرکنندگان انجامید که البته امام(ره) و برخی تحلیلگران نیز قیام 15 خرداد 1342 را نقطه عطفی در آغاز انقلاب اسلامی عنوان کردند.

در این جریان سیاسی نیز با توجه به اسناد به جا مانده از ساواک می‌توان به تلاش یزدی‌ها اشاره کرد چرا که هر چند به نظر می‌رسد یزد یکی از کانون‌های خاموش مبارزه در دوران اتفاقات 15 خرداد بوده، اما گزارشی بنام «بمانعلی حسنی» در سال 1349 در اسناد ساواک به ثبت رسیده که نشانگر حرکت مردمی در جریان 15 خرداد در میدان امیرچخماق یزد بوده است.

این گزارش با این مضمون در اسناد ساواک به ثبت رسیده است که «نامبرده و چند نفر دیگر در سال 42 در متینگی که در میدان امیرچخماق یزد تشکیل شده بود، شرکت داشته و نسبت به رییس مملکت اهانت کرده است.»

البته پس از این جریان و تلاش‌هایی که برای آزادی امام خمینی(ره) صورت گرفت، موج شادی سراسر کشور را فرا گرفت و شهر قم یکپارچه آینه و آذین‌بندی شد. یزد نیز یکی از شهرهایی بود که در این شادی و شعف سهم داشت به طوری که ساواک در مورد این آذین‌بندی‌ها نیز نوشته‌ است؛ «یک تاجر یزدی، خودش از یزد آمده و 20 هزار تومان خرج چراغانی مدرسه فیضیه کرده و مخارج جشن و سرور را داده است.»

لذا می‌توان این طور ادعا كرد كه یزدی‌ها نیز مانند مردم دیگر استان‌های كشورمان، غیرتمندانه پای انقلاب و رهبرشان ایستادند همانطور كه از قیام 15 خرداد نیز اسنادی با محتوای همراهی این مردم برجای مانده است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مردم داری، کیمیای مدیریت

قدیمی‌ترین فناوری برای استحصال آب روبه زوال است

گردشگری غار یا گردشگری محتاطانه؟

بافت تاریخی یزد زخم‌خورده از ساکنان خارجی/امیدی به بالندگی نیست

ناخرسندی والدین، نارضایتی مدارس

بارندگی ها حریف خشکسالی یزد نشد

دستان ایرانی خالق زیبایی

تجرد قطعی؛ تنهایی بی انتها

رانندگی تدافعی در یزد

حفاظت محیط زیست اردکان، نیازمند توجه ویژه

10 چالش عمده پیش‌روی شهردار جدید یزد چیست؟

تابلوی ناهماهنگ و درهم پزشکان در یزد قانونی است؟

کوک شدن ساز انقلاب با تلفیق هنر و نگاه معمار در یزد -

کمرنگ شدن آیین "دوست دوست ، علی دوست " در میبد

آغاز پویش من فطریه‌ام را به بهزیستی می‌دهم در یزد

مهریز، رویشگاه آنغوزه شیرین استان یزد

روایت یادگار دفاع مقدس از نقش رزمندگان ابرکوه در فتح خرمشهر

فرصت‌ها و چالش‌های کشت گلخانه‌ای در یزد- محسن کدخداپور*

بدجوری شاخ و شانه می کشد!

کود سبز؛ گیاهی چند منظوره در بافق

آثار نامطلوب توفان گرد و خاک بر مراتع ندوشن - احمد جعفری*

یزد جهانی در انتظار آبادانی و پیشرفت

خواب زده ها را بیدار کنید!

کاهش آثار تحریم ها با تکیه بر توان داخلی

رونق تلم زنی در روستاهای سبزدشت بافق

آثار نامطلوب توفان گرد و خاک بر مراتع ندوشن

راههای ارتباط موثر با دیگران

بودجه یک سد ضامن بقای تمام قنوات ایران

رمضان ماه نزول و بهار قرآن - احمد جعفری ندوشن *

گردشگری استان یزد در دو راهی تردید و تصمیم؛ آنچه «شریف آباد اردکان» دارد و «ابیانه» ندارد!

رمضان ماه نزول و بهار قرآن

خسارت 70 درصدی طوفان به باغ‌های گوجه‌سبز ابرکوه

آیین روزه داری مردم بافق

یزد در گذر هزاره های تاریخ

نبوغی 600 ساله در آب انبار امیرچخماق یزد

غار سرخون ندوشن، شاهکار طبیعت

صرفه جویی در مصرف آب همچنان ضروریست

بارندگی بهاری نویدبخش سالی خوش برای یزدی ها

لزوم توجه ویژه به گردشگری محلات

لحظه های بهاری، فرصتی برای یزدی ها

سقف های ناایمن بالای سر دانش آموزان یزد

فرش اردکان، نماد فن و هنر

یزد، همچنان درگیر معضل آبگرفتگی

بارش بهاری بهترین ظرفیت برای تأمین آب شرب یزد است

توران‌‌پشت؛ روستایی دیدنی منسب به توراندخت ساسانی

آبشار سفیده ندوشن پدیده ای جذاب در استان یزد

صدای پتک و چکش آهنگری ندوشن رو به خاموشی است

شلختگی در اطلاع رسانی

قلعه جنت آباد بهاباد را بهتر بشناسیم

یزد، دیار پاکان در گذر تاریخ