خبر یزد

آخرين مطالب

فیلم های اولی که در جشنواره فجر شگفتی آفریدند + عکس فرهنگي

فیلم های اولی که در جشنواره فجر شگفتی آفریدند + عکس

  بزرگنمايي:

خبر یزد - در سال‌های اخیر با تعداد بیشتری از فیلم‌های اول قابل‌قبول یا شگفتی‌ساز روبه‌رو بوده ایم. در این مقاله به سراغ این فیلم‌های اول رفته‌ایم که بخش بیشترشان مربوط به سال‌های اخیرند
از اخراجی ها تا ابدو یک روز: شگفتی سازان جشنواره فجر
داستان جشنواره فیلم فجر و فیلم‌های اول داستان پیچیده‌ایست و همواره پستی‌ها و بلندی‌های خاص خود را داشته است. در سال‌های ابتدایی جشنواره چنین بخشی نبوده، بعدتر نامرتب و درهم‌ریخته برگزار شده، ناگهان جدی‌تر گرفته شده و مجدداً بر اساس سیاست‌گذاری‌های جدید چند دوره‌ای کلاً حذف شده، سپس با فیلم‌های دوم فیلم‌سازان تلفیق شد، دوباره جدا شد و حالا چند دوره‌ای است که جدی‌تر از هر وقت دیگری پیگیری می‌شود؛ اما همواره در تمام ادوار جشنواره چه این بخش بوده باشد چه نبوده باشد، فیلم‌های اولی و آثار فیلم‌سازان تازه‌کاری بوده‌اند که شگفتی آفریده‌اند و تماشاگران و منتقدان را جلوی پرده سینما میخکوب کرده‌اند. صنعتی‌تر شدن جریان فیلم‌سازی در سال‌های اخیر و مهم‌تر از آن اسلوب خصوصی‌سازی که وارد سینما شد، سبب گشت تا فیلم‌سازان جدیدی ظهور کنند و فیلم‌های مستقل و متفاوتی بسازند. (هرچند که متأسفانه شماری از این فیلم‌ها مستقل و بخش عمده‌ای از برنامه خصوصی‌سازی تولیدات سینمایی و ویدئویی ارتباط مستقیم با پول‌شویی و پول‌های کثیف دارد.) همین جریان باعث شده تا در همین سال‌های اخیر با خیل خیلی بیشتری از فیلم‌های اول قابل‌قبول یا شگفتی‌ساز روبه‌رو باشیم. در این یادداشت هم سراغ این فیلم‌های اول رفته‌ایم که بخش بیشترشان مربوط به سال‌های اخیرند.
«ایستاده در غبار»
اولین ساخته محمدحسین مهدویان که البته پیش‌تر تجربه ساخت مستندها و مینی سریال/مستندهای متفاوتی را در کارنامه خود داشت و می‌توان این اولین فیلم او را برآیندی ازآنچه از همه تجربیات پیشینش گرفته بود در نظر آورد. «ایستاده در غبار» را می‌توان نه‌تنها تجربه‌گرایانه‌ترین فیلم اولی تمام ادوار جشنواره که یکی از شجاعانه‌ترین و پرخطرترین فیلم‌های کل جشنواره و محصولات متأخر سینمای ایران‌ هم دانست. در شرایطی که آثار دفاع مقدس عموماً با رانت‌ها دولتی و توسط فیلم‌سازانی خاص و آن‌هم به شکل سفارشی ساخته می‌شوند، اینکه سوژه جذاب و بکری پیدا کنی و آن را آن‌طور که در ذهن خودت می‌گذرد بسازی و سعی کنی در جای خودت بایستی و زیر پرچم اسم‌ها و ارگان‌های مختلف نباشی همت ویژه‌ای را می‌طلبد. «ایستاده در غبار» هرچند محصول سازمان سینمایی اوج بود اما ایدئولوژی حاکم اوج که در عموم فیلم‌هایش قابل ردگیری است (از «بادیگارد»تا «تنگه ابوقریب») در آن دیده نمی‌شود. آیا این به آن معنی‌ست که «ایستاده در غبار» ایدئولوژیک نیست؟ معلوم است که هست.

«ایستاده در غبار»
ایدئولوژیک و شدیداً آرمان‌گرایانه اما نکته‌اش در اینست که این‌ها مفادی نیستند که در فیلم چپانده شده باشند یا برای خوش‌آمد اوج به‌عنوان صاحب اثر در فیلم جای گرفته باشند. این تفکر و آرمان خود محمدحسین مهدویان است و حتی به قیمت شکایت و اعتراض خانواده حاج احمد متوسلیان ‌هم پایش می‌ایستد چراکه همان تصویری را از حاج احمد نشان داده است که خود می‌شناخته…شجاعت مهدویان در ساخت اولین اثرش و ایستادن بر مضامین اعتقادی‌اش در مقابل نام‌های بزرگی چون متوسلیان و سازمان اوج شگفت‌انگیز است؛ اما این استعداد نوظهور سینما ایران به همین‌جا بسنده نمی‌کند و تجربه‌گرایی را به اوج خود می‌رساند و بدعتش را در فرم فیلم هم وارد می‌کند. ازلحاظ فرمیک هم این متفاوت‌ترین فیلمی است که تاریخ جشنواره فیلم فجر به خود دیده است. فیلمی که در مرز میان مستند و داستان پرسه می‌زند و با انبوهی صدای مستند آرشیوی و مصاحبه و تصاویر خیالی بکرش چیزی می‌سازد مبهم در میان واقعیت و خیال و تصویری از قهرمانش ارائه می‌دهد که سر به آسمان دارد: تصویری که میان انسان و فرا انسان‌ همواره در نوسان است.
بیشتر بدانید : واکنش کارگردان بهترین فیلم جشنواره به حواشی اخیر!
«بوتیک»
اولین فیلم حمید نعمت‌الله که در بیست و دومین جشنواره فجر با اقبال گسترده‌ای هم از جانب مردم و هم منتقدان روبه‌رو شد. فیلمی تلخ و سیاه درباره زیست امروز جوانان در حاشیه تهران. بوتیک چند نکته مهم داشت که آن را فراتر از حد انتظار می‌برد. اول آنکه حضور گلزار به‌عنوان سوپراستار مطرح و پول‌ساز آن روزها در فیلم این احتمال را زنده می‌کرد که فیلم صرفاً یک ملودرام تجاری دم‌دستی باشد، حال‌آنکه امروز می‌توان حضور محمدرضا گلزار در «بوتیک» را یکی از خاص‌ترین و بهترین تجربه‌های کارنامه کاریش دانست؛ جایی که تماشاگر از کاراکتر او و اینکه چطور آن را اجرا می‌کند و سنخیتی با تجربه‌های پیشینش ندارد، جا می‌خورد.

«بوتیک»
مسئله دیگری که «بوتیک» را در زمان خودش ویژه می‌کرد مواضع فمینیستی و زن آزادخواهانه فیلم بود. در سال 82 و در اواخر دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی و جریان اصلاحات که گشایشی فرهنگی و اجتماعی را در جامعه نهادینه کرده بود و خیلی از دلواپسان امروز را در آن روزها به اعتراض و اغتشاش وا می‌داشته، (به‌طوری‌که در گزارشی که خود خاتمی در آخرین روزهای سرکار بودن دولتش داد به شکل میانگین هر سه روز یک‌بار اغتشاش، اعتراض یا جنگ روانی‌ای از سوی دلواپسان روند کار دولت را مختل می‌کرد) ساخت فیلمی پیشرو و اعتراضی که خط قرمزها را به معنی واقعی کلمه جابه‌جا می‌کرد، نه شبیه به فیلم‌های مثلاً سدشکن امروزی که تنها با یک سری شوخی کلامی مسخره دور خط قرمزها می‌چرخند و اصلاً با عادی‌سازی کردن وجود خط قرمز بزرگ‌ترین خیانت فرهنگی را می‌کنند، شجاعت ویژه‌ای را می‌طلبید. به همه این حساسیت‌های اجتماعی خاص در زمان ساخت فیلم حالا این را اضافه کنید که «بوتیک» برای اولین بار انقدر به بحث “دختران فراری” نزدیک می‌شد و نه‌تنها فیلمش درباره این موضوع بود که قهرمان دوست‌داشتنی‌اش، اتی هم یک دختر فراری بود و اتفاقاً فیلم‌ساز هم جانب او را می‌گرفت. «بوتیک» و نعمت‌الله حاوی مواضع جدی فمینیستی بودند وقتی‌که فمینیست بودن مثل حالا مد روز نبود! فیلمی سیاه و جلوتر از زمانه خودش.
بیشتر بدانید : وقتی کارگردان فیلم «بوتیک» سفره دلش را باز می‌کند!
«ابد و یک روز»
اولین فیلم سعید روستایی. کارگردانی که هرچند این فیلم اولش بود اما نامش حداقل در میان سینمایی‌ها و اهل‌فن بسیار شنیده شده بود. داستان سعید روستایی و جریان رسمی سینما هم از آن داستان‌های عجیب است. او از همان اولین فیلم‌های کوتاه یا بهتر بگوییم اولین فیلم‌های معمولی و متوسط کوتاهش بسیار تحویل گرفته شد یا بهتر بگوییم بسیار بیشتر از آنچه استحقاق و ظرفیتش بود تحویل گرفته شد و این روند تا فیلم بلند هم ادامه پیدا کرد. یک فیلم‌ساز متوسط و البته زیرک و باهوش که به‌خوبی می‌تواند با استفاده از ارتباط و رانت افراد (که بحثش با رانت‌های مالی کاملاً جداست) خودش را بالا بکشد.

«ابد و یک روز»
نکته پررنگ در رابطه با روستایی و شکل کارگردانی‌اش در دیالوگ‌نویسی خوب و واقع‌گرایی ناتورالیستی‌اش است. انگار که هر صحنه از فیلم از جایی در واقعیت و از میان تجربیات واقعی‌اش از زندگی آمده و هر دیالوگ روزی در خیابانی شنیده شده باشد. او به‌خوبی می‌تواند فیلمی ناتورالیستی بسازد اما از همان آدم‌ها و جامعه‌ای که می‌شناسد بدون آنکه کوچک‌ترین خلاقیتی در پرداختن به فانتزی در دل واقعیت روزمره داشته باشد؛ اما مگر سینما از همان اول و نطفه با فانتزی درنیامیخته؟

فیلم «ابد و یک روز»
«ابد و یک روز» نامش خیلی زود و در همان روزهای اول جشنواره و نمایش‌های آغازین بر سر زبان‌ها افتاد و دهن به دهن نقل شد. چراکه همه آن چیزهایی که جامعه ایران برای احساساتی شدن نیاز دارد را به آن می‌دهد: گداگرافی، ستایش بدبختی، بیچارگی که همه «باید درس عبرتی شوند». فیلمی که “پیام اخلاقی” دارد و احساسات برانگیز است ! اما کدام پیام اخلاقی؟ ته تهش تنها پیامی که می‌توان فارغ از این احساساتی لوده ملودراماتیک در فیلم پیدا کرد نژادپرستی شدیدش علیه افغان‌ها ست! رابطه‌ها و زیرکی‌ها اما جواب خود را پس دادند و ما اجتماع جو گیر هم دست در دست رانت دادیم، چون اصولاً اجتماع جو گیری هستیم که روی طول موج در لحظه‌ای جو گیر می‌شویم و همه به سمت زلزله‌زدگان هجوم می‌بریم یا به صندوق‌های انتخابات مجلس یا به صفحه اینستاگرام امیر تتلو تا ریپورتش کنیم هرچند خود این آدم و حرف‌هایش بسیار حقیرتر از آن است که حتی به‌شان توجهی شود.
«ابد و یک روز» هم شگفتی‌برانگیز شد چون همه در جو ستایش فیلم قرار گرفتند از تماشاگران تا داوران و منتقدان؛ اما نکته شگفت‌آور درباره «ابد و یک روز» نه خود فیلم بلکه همین جو گیری راه افتاده در حوالی آن بود. باید صبر کرد و دید مثلاً بیست سی سال دیگر که خبری از این جو گیری‌ها نخواهد بود، «ابد و یک روز»‌ کجای تاریخ سینمای ایران قرار خواهد گرفت یا بهتر بگوییم اصلاً نامی ازش باقی خواهد ماند؟!
بیشتر بدانید : چرا فیلم ابد و یک روز نماینده ایران در اسکار نمی شود؟
«اخراجی‌ها»
احتمالاً از دیدن این عنوان در این لیست تعجب کرده‌اید. خب طبیعی هم هست. چرا باید «اخراجی‌ها» یک کمدی معمولی و متوسط که خیلی جاها به لودگی هم می‌زند شگفتی‌آور باشد؟ به دلیلی غیر سینمایی و فرا متنی با سویه‌هایی اجتماعی و سیاسی که در بطن فضای سینمایی و اجتماعی دهه هشتاد و اصلاً بعد از انقلاب بسیار مهم می‌نماید و کمتر نمونه‌اش را داشته‌ایم و در کنار این بخش عمده‌ی خود این شگفتی به کارگردان فیلم یعنی مسعود ده‌نمکی برمی‌گردد.
اولین نکته: «اخراجی‌ها» به فروشی باورنکردنی دست یافت که همه را شگفت‌زده کرد در گام اول اصلاً کسی فکرش را نمی‌کرد که یک فیلم دفاع مقدسی بتواند چنین فروشی بکند و چنین اقبالی را به دست بیاورد.
دومین مسئله: کسی فکرش را نمی‌کرد که روزی چنین فیلمی در جمهوری اسلامی ساخته شود و بتواند این‌طور با مضامین تقدیس شده در دوران جنگ تحمیلی و خصوصاً مقوله شهادت شوخی کند. (اصطلاح کنایه‌آمیز شربت شهادت از «اخراجی‌ها» ظهور کرد و هنوز هم که هنوز است در فرهنگ گفتار عامیانه به‌وفور شنیده می‌شود.) نباید موقعیت و جایگاه و ارتباطات مسعود ده‌نمکی را در این رابطه دست‌کم گرفت. احتمالاً هیچ‌کسی جر او نمی‌توانست چنین فیلمی را بسازد.

«اخراجی‌ها»
اما مهم‌تر و شگفت‌انگیزتر از همه این‌ها، خود شخص مسعود کیمیایی و تغییر صد و هشتاد درجه‌ای تفکراتش است: مردی که در اوایل انقلاب چماق به دستش می‌گرفت و شیشه‌ی سینماها را زیر پرچم تعصب پایین می‌آورد و به صداوسیما بابت پخش سریال رکس گیر می‌داد چراکه سگ نجس و حرام است، بعد از ساخت مستندی درباره فاحشگی، به نقطه‌ای می‌رسد که خیلی روشنفکرانه تقدس زدایی می‌کند و بزرگ‌ترین آرمان‌های سیستم را دست می‌اندازد. کسی که قدیم‌ترها مسعود ده‌نمکی را می‌شناخت حتی در خواب هم نمی‌دید که او روزی «اخراجی‌ها» بسازد و تبدیل به چنین آدم ساختارشکنی از منظر اجتماعی شود. فارغ از هر موضع‌گیری، این چرخ عقیدتی و شجاعت اعلام آن در ملأ عمومی با یک همچین فیلم تندرویی قابل‌احترام است.
بیشتر بدانید : «اخراجی‌ها 3» از بخش رقابتی جشنواره‌ی فیلم فجر کنار گذاشته شد
«پرده آخر»
اولین شگفتی‌ساز بزرگ در میان فیلم‌های اول که در نهمین دوره جشنواره فجر در سال 69 خوش درخشید و هشت سیمرغ دریافت کرد. بازهم فیلمی جلوتر از زمان خودش اما این بار تماماً ازلحاظ سینمایی. واروژ کریم‌مسیحی، در «پرده آخر» به ترکیب ویژه‌ای از تئاتر و سینما می‌رسد و از ترکیب این دو در هم یکی از فانتزی‌ترین فیلم‌های دهه شصت را می‌سازد. فیلمی سرشار از صور خیال و قصه و درام.

«پرده آخر»
«پرده آخر» ازلحاظ اجرایی هم یکی از بهترین نمونه‌های فیلم‌های بیانگرانه اکسپرسیونیستی در آن سال‌های دور محسوب می‌شود. نورپردازی ویژه فیلم ملهم از تجربه تماشا و غرق شدن فیلم‌ساز در آثار اکسپرسیونیستی مهمی چون «مطب دکتر کالیگاری» است که خصوصاً در نور و سایه‌پردازی حضورش را در «پرده آخر» احساس می‌کنیم. بازهم شجاعت فیلم‌ساز است که شگفتی می‌آفریند؛ این بار در ساختن جهانی موهم، خیالی و موحش که در زمانه خود احتمال ارتباط گرفتن تماشاگر با آن بسیار کم بود؛ اما تبحر کریم‌مسیحی جواب خود را پس داد.
منبع: blog.namava.ir





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شهر جهانی یزد بی‌بهره از سفرهای اقساطی!

خداحافظی با موریانه‌های بقعه سیدون علی نقیا ابرکوه

پیوست فرهنگی درخت توت با قطب نساجی سنتی ایران

پایان جشنواره «خش‌دلانه» با معرفی برگزیدگان

طرح احتمالی انگلیس برای مصادره دارایی‌های ایران

مدیران دولتی از نماز جمعه برای گزارش‌ دهی به مردم استفاده کنند

928 نفر در یزد از تحصیل بازمانده‌اند

بازی بر سر هویت بنای تاریخی زندان اسکندر در یزد!

مولاوردی: بار‌ها به روحانی گفتم وزیر زن معرفی کن

برنامه کانون‌های فرهنگی هنری مساجد یزد مخاطب محور است

لزوم استفاده از هنر برای برداشتن نقاب کذایی مستکبران

«فرشته یا آدمی» منتشر شد

نحوه تقسیط اسناد دریافتنی تصویب شد

بیاینه گام دوم انقلاب تفسیر قرآن کریم است

ناگزیر به اولویت‌بندی بیمه هنرمندان صنایع دستی هستیم

حضور 30 هزار نفر در برنامه‌های اوقات فراغت کانون مساجد یزد

بیانیه گام دوم رویکرد اجرایی سازمان تبلیغات است

برگزاری طرح تابستانه کتاب در 17 کتابفروشی شهر یزد

اشعار و نوحه‏‎های معنوی، گنجینه‏‏‌های انقلاب هستند

ثبت جهانی یزد در ارتقای امنیت ملی موثر است

درخواست فوری نتانیاهو از اروپا علیه حزب‌الله

همایش استاد سید محمّدعلی ریاضی یزدی برگزار می‌شود

تشکیل انجمن علمی مرمتگران و معماران برای آسیب‌شناسی بافت تاریخی یزد

عرضه‌ی 50 هزار جلد کتاب با تخفیف 60 درصد در نمایشگاه ابرکوه

افتخار کارگزاران نظام خدمت به زائرین اربعین حسینی است

نسخ خطی دیوان اشعار شاعران یزدی رونمایی می‌شود

برگزاری سومین جشنواره آلبالو در روستای ییلاقی طزرجان یزد

بازار داغ گروه‌های گردشگری غیرمجاز در فضای مجازی

جزئیات محکومیت ریخته‌گران و عیسی شریفی

ماجرای پرداخت 1.5 میلیون یوروی اتحادیه اروپا به یزد چیست؟

مستند‌ات کاملی از بادگیرهای ایران برای ثبت جهانی نداریم

مکرون با روحانی، پوتین و ترامپ دیدار می‌کند

15 مردادماه مهلت پایانی ارسال آثار به جشنواره فرهنگی‌ هنری جامعه پزشکی یزد

اتاق مشایی در اوین را به نجفی دادند

انیمیشن گردشگری تاریخی شهر یزد ساخته می‌شود

تشدید نظارت‌ها بر واحد‌های اقامتی و تاسیساتی گردشگری یزد

اکران و تحلیل «کفرناحوم» در حوزه هنری یزد

نماینده ولی‌فقیه در سپاه: بدحجابی ترحم ندارد

جشن زیر سایه خورشید در مهریز برگزار شد

روحانی: ادعای ناکارآمدی دولت دروغ است

آغاز عملیات ساخت سرای فرهنگی رسولیان در یزد

وضعیت نماز در جامعه نگران‌کننده نیست/وقت شرعی اقامه نماز در ادارات 20 دقیقه است

تکذیب وساطت روسیه برای مذاکره ایران و آمریکا

300 شاخه گل و بسته فرهنگی به دختران محجبه مهریز اهدا شد

رعایت حجاب به سلامت معنوی جامعه کمک می کند

نخستین پویش فصل گرم کتاب در یزد برگزار شد

صباغیان: مسئولان به تکمیل دهکده ترویستی تیجرد کمک کنند

جشن میلاد امام رضا(ع) در یزد برگزار شد

شهردار یزد مبلغ هزینه شده در بافت تاریخی را 700 میلیارد ریال عنوان کرد

ضرورت تداوم زندگی اجتماعی در بافت تاریخی یزد