خبر یزد

آخرين مطالب

/یزد، دیدنی است/

یخچال خشتی میبد زیباترین یخچال دست ساز بشر فرهنگي

  بزرگنمايي:

خبر یزد - یخچال خشتی تاریخی میبد یکی از بناهای دیدنی و دست ساز بشر مربوط به دوره صفویه است که با توجه به همخوانی و هماهنگی طراحی و کاربری آن با زیست بوم منطقه، در شمار سازه‌ های «سبز» محسوب می‌شود. به گزارش ایسنا-منطقه یزد، یخچال خشتی میبد یکی از بناهای دیدنی تاریخی و از زیباترین یخچال های خشت و گلی دست ساز بشر است که از دوران صفویه در کهن شهر میبد باقیمانده است.
یخچال گنبدی میبد، نمونه‌ ای از سازه‌های سنتی و سازگار با زیست بوم ایران است که در نوع خود بهترین و بزرگترین نمونه از این دست به شمار می‌رود و که از این نوع یخچال‌ ها هنوز در کرمان، کاشان، زواره، نایین، بم، سیرجان، ابرکوه و میبد وجود دارد.
از نکات بسیار مهم در طراحی و کاربری این سازه‌ های آبی، همخوانی و هماهنگی آنها با زیست بوم منطقه است که در شمار سازه‌ های «سبز» محسوب می‌شدند.
از ویژگی مهم این سازه‌ ها، به‌ کارگیری درست و مدیریت مناسب منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک ایران است به نحوی که با ساخت این یخچال‌ ها نه تنها تابستان‌ های گرم و سوزان با دشواری‌ های کمتری طی می‌شد بلکه برای دیگر فصل‌ های سال و مواقع کم آبی و خشک‌ سالی‌ های احتمالی نیز ذخایر آب در دسترس بود.
کارایی یخچال‌ ها در سال دو مرتبه صورت می‌گرفت؛ یکی در میانه زمستان برای انباشتن یخ در مخزن و پوشاندن سطح یخ با پوشال و کاه و دیگری در میانه تابستان جهت بهره‌ برداری از یخ‌های انباشتی برای شرب و نیازهای دیگر.
دیوارهای سایه‌ انداز، حوض یخ‌ بند، مخزن یخچال و گنبد بخش های عمده این بنای باشکوه هستند.
دیوارهای بلند سایه انداز با ضخامت دو متر و ارتفاع هشت متر در سه جهت جنوبی با طول 42 متر، شرقی و غربی با طول 20 متر قرار دارند و محوطه یخبند یخچال میبد، حوض گلی و کم عمق تقریباً نیم متری به مساحت تقریبی هشت هزار متر مربع است.
سطح قاعده دایره ای این گنبد حدود 300 متر مربع و ارتفاع گنبد حدود 15 متر است و پهنای دیوار خشتی گنبد از بالا به پایین به طرز ماهرانه ای کاهش می‌ یابد.
روش تهیه یخ به‌ این صورت بود که دیوارهای شرقی و غربی و جنوبی آن در زمستان سایه سار سردی در محوطه شمالی یخچال فراهم می ساخته و در طول شب‌‌ های سرد چله زمستان، آب نهر یا قنات را از مسیر آبروها به حوض یخ‌ بند هدایت می‌کردند تا این که یخی ضخیم، فشرده و چند لایه در یخ بند‌ها تشکیل شود.
پس از تشکیل یخ، آن‌ را شکسته و در پاچال زیر گنبد می‌ریختند و در بین تکه‌ های یخ، آب می‌پاشیدند تا فشرده شوند و این‌کار باعث می‌شد تا دیرتر ذوب شوتد.
آبی که از ذوب یخ به‌دست می‌آمد، نیز به حال خود رها نمی‌شد؛ یک راه‌ آب باریک در پایین پاچال دیده شده بود تا مقدار آب ناچیزی که از ذوب احتمالی یخ‌ ها به‌وجود می‌آمد، به سمت چاه سرازیر شود.
برای تهویه هوای داخل گنبد، دریچه‌ ها و روزنه‌ هایی ساخته شده بود تا مانع ذوب یخ در زمان‌‌ های گرم سال شده و تهویه مناسب صورت گیرد. تمام این برنامه‌ ریزی‌ها برای بهره‌ برداری و مصرف یخ در روزهای گرم تابستان بود تا «یخچال دار» یخ‌ ها را در درگاه جنوبی یخچال، به مردم تحویل دهد.
یخچال میبد در تاریخ 16 دی 1375 با شماره ثبت 1826 به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

روحانی: با شنود نمی‌شود مردم را محاکمه کرد

شبکه تبلیغی باید مروج دین بر محور منطق و عقل در جامعه باشد

مراقب آسیب‌های اجتماعی زیر پوست شهر باشیم

چه کنیم ایران مقصد یک بار مصرف گردشگران نباشد؟

گردهمایی معاونان فرهنگی و رسانه ای اداره های کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در یزد آغاز شد

صنعت گردشگری اردکان در سال رونق تولید نیاز به توجه بیشتر دارد

هدف متعالی نظام حقوقی کشور حفظ کرامت انسانی است

ابرکوه شهر نمونه گردشگری ایران آماده استقبال از گردشگران تابستانی است

گرامیداشت هفته پهلوانی در شب‌‌های فرهنگی و هنری یزد

دیوان نویافته حیدر شیرازی در اردکان یزد تصحیح شد

کنگره آمریکا به دنبال غرامت گرفتن از ایران

مسئولان باید با برنامه‌های ساختار شکن مقابله کنند

دخالت خانواده ها در زندگی زوج های جوان مهریز عامل بسیاری از آسیب هاست

ثبت خانه تاریخی فلسفی یزد در فهرست آثار ملی کشور

طرح طبقه‌بندی و ارزیابی رسانه‌ها در یزد اجرا می‌شود

هدف آموزش و پرورش رسیدگی به مشکل پیشکسوتان است

مطهری: نیروهای‌ نظامی در انتخابات دخالت نکنند

اجرای نمایش موسیقایی شیخ صنعان در یزد

مساجد یزد هشتم هر ماه شاهد برنامه « قرار هشتم بچه‌های مسجد» است

25 پایگاه اوقات فراغت دانش آموزان در ابرکوه ایجاد شد

نمایشگاه پیشگیری از اعتیاد در اردکان گشایش یافت

نهادهای فرهنگی یزد از انحراف برنامه های دینی جلوگیری کنند

تبیین ارزش های دینی رویکرد اداره تبلیغات اسلامی بهاباد باشد

برنامه های سازمان فرهنگی برای اوقات فراغت در کمیسیون فرهنگی شورا بررسی شد

ترامپ کجایی؟ فریاد مرگ بر آمریکا در مجلس

برگزاری کلاس‌های تابستانه صنایع دستی در مهریز

سازمان تبلیغات از انحراف در فعالیت‌های دینی جلوگیری کند

یزد از لحاظ بانک برنامه‌های خلاقانه کتاب در کشور سرآمد است

نمایشگاه صنایع دستی و تولیدات خانگی در اردکان افتتاح شد

یزد از لحاظ بانک برنامه های خلاق کتاب در کشور پیشگام است

پوستر نخستین جشنواره فصلی رسانه‌های یزد رونمایی شد

تفاوت پاسخ رهبری به اوباما و ترامپ

کیهان: بعد از آمریکا، نوبت امارات و عربستان است!

برگزاری برنامه‌های فرهنگ و نشاط اجتماعی در مهریز

پشت‌پرده خبرسازی شبانه علیه وزارت نفت و زنگنه

همایش کویر نوردی استان یزد در بافق برگزار می شود

CNN: اتحادیه اروپا به دنبال تحریم ایران نیست

معاون فرمانداری مهریز تشکیل ستاد اربعین حسینی را خواستار شد

آمریکا: مین‌هایِ ایرانی، عامل حادثه نفت‌کش‌ها بود

مهلت شرکت در بخش الکترونیک نهمین جشنواره کتابخوانی رضوی تمدید شد

روحانی: ترامپ به اشتباه درباره ایران اعتراف کرد

اعتماد و همکاری رمز موفقیت خوشه زیلوی میبد

مهلت شرکت در نهمین جشنواره کتابخوانی رضوی تمدید شد

برگزاری کارگاه ملی برنامه‌ریزی فرهنگی رویدادهای کتابخوانی در یزد

آغاز اعزام کارواهای حج تمتع یزد از 17 تیرماه

عنوان شهر جهانی زیلو شایسته و برازنده میبد است

فعالیت های گردشگری بر معرفی بافت تاریخی اردکان متمرکز شود

مرکل: ایران عامل حمله به نفت‌کش‌ها بوده است!

آغاز هفتمین المپیاد دانش‌آموزی دادرس در یزد

کمبود راهنمایان مسلط به زبان‌های خاص در گردشگری ایران