خبر یزد

آخرين مطالب

خویدک، روستایی با افسانه‌های کهن تاریخی فرهنگي

خویدک، روستایی با افسانه‌های کهن تاریخی

  بزرگنمايي:

خبریزد- «خویدک» یا «ختک»، از آبادی های قدیمی یزد است که بر سر راه شهرستان بافق از سوی مرکز استان قرار گرفته و بعد از روستای ملاباشی و قبل از روستای فهرج است.

در حال حاضر به دلیل خشکسالی بسیاری از باغات و کشتزارهای این روستا خشک شده و قلعه و آبادی آن نیز رو به ویرانی رفته است.

آثاری که در این روستا باقی مانده شامل آب انبار «حاجی سید حسین» است که یک قطعه سنگ به تاریخ 1255 مبنی بر وقف آن برای مصارف عمومی و دینی است.

قدمگاه مسجد «چهار میل» دیگر آثار تاریخی روستاست که به صورت اطاق منفردی در کنار آبادی واقع شده و سنگی هم که نشانه‌ی پایی بر آن نقرست در طرفی از این مسجد نصب شده است.

در این مسجد یک قطعه سنگ مرمر مربوط به مقبره‌ی «محمد طالب بن حاجی الحرمین شاه حسین» متوفی در 1044 بر دیوار این بنا دیده می‌شود.

«ساشا ریاحی مقدم» مشاور اداره کل میراث فرهنگی استان یزد روستای خویدک را یکی از آبادی‌های نزدیک شهر یزد امروز می ‎‎ خواند و در مورد این روستا می‌گوید: این روستا در متون تاریخی به عنوان یکی از رئوس قرآی ثلاثه یزد که «فهرج» و «سریزد» نیز جزو آنهاست، به حساب می‌آید.

وی اضافه می‌کند: داستان این روستای کهن و تاریخی همان داستانی است که منجر به شکل گیری آبادی شهدای فهرج شده و داستان تاریخی مشترک سه آبادی است که گویای کهن بودن هر کدام از آنهاست.

این مسئول در این باره تصریح می‌کند: زمانی که سپاه اسلام برای رفتن به خراسان در این منطقه گم می‌شوند، سر از روستای فهرج در می‌آورند و تصمیم به دعوت مردم روستای فهرج به دین اسلام می‌گیرند اما مردم فهرج از آنها مهلت می‌خواهند تا با مردم روستاهای اطراف خود مشورت کنند.

وی ادامه می دهد: مردم روستاهای خویدک و فرافر که می دانستند سپاه اسلام خسته است، تصمیم به شبیخون به آنها می‌گیرند لذا شبانه به آن‌ها حمله کرده و آن‌ها را از بین می‌برند، سپس آن‌ها را در نزدیکی روستای فهرج به خاک می‌سپارند.

ریاحی مقدم در مورد افسانه‌های دیگری که در مورد این روستا نقل می‌شود، تصریح می‌کند: مردم محلی‌ این روستا معتقدند که مردم آن در ابتدا به سمت قبله بیت المقدس نماز می خواندند و بعدها به سمت قبله مکه نماز خواندند و مسجدی که در این روستاست نیز موید همین موضوع است.

وی می گوید: البته برخی مردم محلی نیز معتقدند این منطقه جزو اولین و تنها مناطق یهودی نشین یزد است اما این موضوعات مستنداتی ندارد چرا که اولاً روستاهای میبد و مهریز و برخی از محلات یزد نیز دارای مناطق یهودی نشین هستند و از طرفی تمام مساجد یزد به دلیل این که ابزار قبله‌یابی درستی در آن دوران وجود نداشته، معمولاً از سمت قبله کمی انحراف داشته است لذا نمی توان این موارد را درست و دارای سندیت صحیحی دانست.

وی با بیان این که گورستانی بین خویدک و هرفته نیز وجود دارد که تمام قبرهای آن به سمت شیراز است، می‌گوید: مردم محلی معتقدند که مردم آن دوران، مردگانشان را به سمت تخت جمشید دفن می‌کردند اما مستندی نیز بر این موارد وجود ندارد.

این پژوهشگر حوزه میراث فرهنگی در رابطه با آثار باستانی و تاریخی این روستا نیز می‌گوید: مسجد جامع خویدک نیز یکی از قدیمی‌ترین مساجد است که هم عصر با مسجدجامع‌های میبد، فهرج و سریزد بنا شده و متعلق به قرون اولیه اسلام است و از مساجد کهن دوران اسلام در ایران محسوب می‌شود.

ریاحی مقدم در مورد روستای فراموش شده فرافر نیز می ‎‎ گوید: این روستا که همیشه نامش همزمان با فهرج و خویدک در متون تاریخی دیده می‌شود، در بین روستاهای تاریخی سریزد و خویدک وجود داشته و اکنون کاملاً از بین رفته و اثری از آن به جا نمانده است.

به گفته وی، به نظر می‌رسد که فرافر روستایی بوده که دو روستای هرفته و سریزد بخش‌هایی از این روستای کهن هستند که به جا مانده و احتمالاً به دلیل سیل، جنگ یا خشک شدن قنات این روستا از بین رفته که این عامل نسبت به دیگر دلایل جامعیت بیشتری دارد.

ریاحی مقدم با بیان این که در این مناطق حدود سه آبادی دیگر نیز شکل گرفته بود، می‌گوید: تمام این آبادی‌ها که متعلق به دوران قاجار بودند و قصر صنم و قلعه مشیرالممالک جزو این روستاها بوده‌اند به دلیل خشک شدن قناتشان کاملاً از بین رفته اند.

وی ادامه می‌دهد: این مثلث آبادی‌ها در بالای جاده سنتو(جاده ترانزیتی بندرعباس - تهران) قرار گرفته و جالب اینجاست که سریزد خیلی بزرگتر از این روستاها بوده و به عنوان اولین منزلگاه تجار و مسافران جاده کرمان از دوران پیش از اسلام تا زمان قاجار کاربرد داشته است و کاروانسراهای زیادی در این میان قرار گرفته بودند.

لازم به یادآوری است؛ روستای خویدک دارای بافتی تاریخی است و هر چند که خانه های تازه سازی، منظره تاریخی آن را دگرگون کرده اما منظره بافت تاریخی و گلین این بخش از روستا بسیار دیدنی است. این روستا در حال حاضر دارای دامداری‌های بزرگی است و شغل بسیاری از مردم آن‌ کشاورزی و دامداری است. البته در مجاورت این روستا یک نیروگاه خورشیدی نیز ایجاد شده که منظره زیبا و جالبی را در این روستا پدید آورده است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

2 اثر تاریخی خاتم در انتظار ثبت ملی است

آمریکا هزار نیروی جدید به خاورمیانه اعزام می‌کند

گیوه‌دوزی مهریز ثبت ملی می‌شود

تشکل های مردمی مهریز نسبت به امور دینی بیشتر توجه کنند

36 اثر تاریخی یزد در فهرست آثار غیرمنقول ملی ثبت شد

پیغام مجلس؛ روحانی قید وزارت بازرگانی را بزند

36 اثر تاریخی یزد در فهرست آثار غیرمنقول ملی

آمادگی 564 پایگاه فرهنگی برای اوقات فراغت دانش آموزان در یزد

مشارکت 1700 دانش‌آموزان یزدی در طرح‌های اجتماعی بهزیستی

بعیدی‌نژاد: اعتصاب غذای «راتکلیف» ساختگی است

ترامپ از بازگشت جنازه سربازان از ایران می‌ترسد

فیلم کوتاه آبی کمرنگ در یزد کلید خورد

امسال 4005 زائر از یزد به سرزمین وحی سفر می‌کنند

کلاس های اوقات فراغت کتابخانه های عمومی بافق آغاز شد

دفاع مقدس از بخش‌های مهم تاریخ ایران است

برگزاری آزمون تعیین سطح زبان انگلیسی طلاب در یزد

سه مرکز جامعه القرآن در بافق در دست ساخت است

294 دانش آموز یزدی به مسابقات طرح دادرس راه یافتند

آموزش‌های مدارس با فضاهای شهری متناسب باشد

44 مدرسه و فضای آموزشی یزد در تصرف سایر دستگاه‌هاست

مدارس تصرفی یزد تنها در صورت نیاز آموزش و پروش تخلیه می‌شود

سالانه 200 قرآن آموز بافقی، آموزش کلام وحی را فرا می گیرند

شایعه خودکشی عبدالرضا داوری در فضای مجازی+ عکس

تغییر کاربری قلعه ملکی هرات پس از پایان مرمت

راه اندازی پرتال ملی همکلاسی آسمانی یک ضرورت فرهنگی و اجتماعی است

آیین بزرگداشت حسین مسرت پژوهشگر، مصححّ متون کهن، کتابشناس و یزدشناس پیشکسوت، با عنوان «کاریز فرهنگ

برگزاری اولین نمایشگاه منطقه‎ای صنایع دستی در میبد

در آیین تجلیل از پژوهشگر برجسته یزدی مطرح شد؛ مسرت کاریز جوشان فرهنگ یزد است

رهبر انقلاب پس از دیدار با آبه: با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد

نخستین جشنواره زردآلوی دهستان فراغه ابرکوه برگزار شد

آئین بزرگداشت نویسنده و پژوهشگر یزدی برگزار شد

2 کتاب نویسنده و پژوهشگر معاصر یزد رونمایی شد

مطالبات هنرمندان ابرکوهی در حاشیه برپایی نمایشگاه صنایع‌دستی

ساخت 10 واحد اقامتگاه بوم گردی در مهریز آغاز شد

اثر فرهنگی تاریخی «خانه فلسفی» یزد در به ثبت ملی رسید

15 عنوان کتاب در حوزه ایثار یزد چاپ شد

استقبال ناشرین از سومین دوره جایزه کتاب سال یزد

هفته فرهنگ و نشاط تیرماه آینده در یزد برگزار می شود

مرمت و ساماندهی قلعه ملکی هرات خاتم آغاز شد

نمایشگاه دائمی صنایع دستی در مهریز گشایش یافت

شکایت مجمع از علی مطهری و محمود صادقی

بادگیر، هویتی غیرقابل سرقت

شهر جهانی یزد مهجور از هنر جهانی سینما

فرهنگ و هنر باید در مقوله پیشگیری از وقوع جرم نقش‌آفرین باشند

رونمایی از 60 طرح سنتی سفال و سرامیک میبد در میراث فرهنگی کشور

54 اثر از یزد به جشنواره ملی فانوس ارسال شد

سامانه اطلاع رسانی کلاس های اوقات فراغت در یزد طراحی شد

یزدی‌ها 800 میلیون تومان فطریه و کفاره پرداخت کردند

مناطق سیل‌زده جنوب کشور ایستگاه پایانی تئاتر «بغض اسارت»

پاسداشت یک عمرخدمت صادقانه به کتاب و فرهنگ یزد