خبر یزد

آخرين مطالب

ماجرای تقدیم «تاج‌الشعرا» به شاعر یزدی از سوی ظالم‌ترین حاکم قاجار مقالات

ماجرای تقدیم «تاج‌الشعرا» به شاعر یزدی از سوی ظالم‌ترین حاکم قاجار

  بزرگنمايي:

خبریزد- «میرزا محمد جیحون یزدی» ملقب به تاج‌الشعرا یکی از شاعران مشهور یزد در دوره قاجار بود که در سال 1216 خورشیدی در محله گازرگاه یزد چشم به جهان گشود و نسبت فامیلی او از سوی خانواده پدری به «شاه ‌شجاع» یکی از امرای آل مظفر می‌رسید.

او در نوجوانی در حالی که به حرفه حکاکی نیز اشتغال داشت، صرف و نحو عربی و علم عروض را آموخت و چند سالی را در هند و پس از آن در بنادر جنوب سپری و پس از آن به عراق مهاجرت کرد و سه سال از عمر خود را نیز در اسارت ترکمن‌ها گذراند.

زمانی که این شاعر و مرد فرهیخته یزدی در شیراز بود، نزد «فرهاد میرزا معتمدالدوله» نائب‌السلطنه و عموی ناصرالدین شاه رفت و مورد توجه او قرار گرفت با واسطه فرهاد میرزا به تهران رفت و در محضر «ناصرالدین شاه» آماده شد.

البته از آنجایی که جیحون در اصفهان، «ظل‌السلطان» حاکم آن دیار را ستود توانست لقب تاج‌الشعرا را از او کسب کند و این در حالی بود كه برادرش «سیحون یزدی» هم كه به طبابت مشغول بود، به تاج‌الاطبا شهرت داشت.

از آثار جیحون می‌توان به دیوان او که شامل ستایش بزرگان زمان بود، اشاره کرد که در سال 1316 توسط انجوی شیرازی در بمبئی به چاپ رسید و در مکتب‌خانه‌های آن زمان به عنوان کتاب درسی استفاده می‌شد.

از دیگر آثار او، مناقب و مراثی امام حسین(ع) و واقعه کربلا بود که هم به نثر و هم به نظم نگاشته شد و البته این شاعر مجموعه‌ای به تقلید از گلستان سعدی و منظومه دیگری نیز با عنوان نمکدان دارد که اکنون این آثار وی در کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه وزیری یزد قرار گرفته است.

البته دیوان شعر این شاعر فرهیخته نیز یک بار در 1316 هجری قمری در بمبئی و دو بار در سال‌های 1336 و 1363 هجری شمسی در تهران به چاپ رسیده ‌است.

جیحون که گویا یک شاعر آیینی قوی نیز بوده، هنر و توانایی قابلی در سرودن ترجیع‌بند و مسمط داشته است به طوری که در رثای خاندان عصمت با استفاده از قالب شعری، تصویری روشن و غم‌آفرین از وقایع عاشورا را سروده و آفریده است و چنان در هنر خود مهارت به خرج داده که در تاریخ سوگواری‌های ادب پارسی، کمتر شاعری را مانند او در این کار موفق دیدیم.

یکی از اشعار معروف این شاعر با مدح مولای متقیان شروع می‌شود و با تصویری روشن از شهادت طفل کوچک امام سوم به پایان می‌رسد و چنان این شعر استادانه سروده شده‌ که کمتر کسی با شنیدن و خواندن آن ممکن است تحت تأثیر قرار نگیرد.

این شعر این گونه آغاز می‌شود که «ای که فرو رفته‌ای به بحر تمنّی/ گاه به صورت چَمی و گاه به معنی/ بشکن و بفکن، هر آنچه اسفل و اعلی / خواهی اگر رستگی به نشئهٔ اُخری /جوی به جان بستگی به صادر اول/ ای حرم کعبه‌ات ز حلقه بگوشان / وی دل دانای تو زبان خموشان / با تو که گفت، از حسین چشم بپوشان؟/خاصه در آندم که اهل بیت،خروشان/ نزدش با اصغر آمدند معجّل».

اما آنچه از اشعار جیحون برای همه روشن است، اخلاص او در سرودن قصایدی در مدح خاندان عصمت است؛ هر چند که در گذشته سرودن اشعار مؤثر مذهبی و شهرت فراوان شاعر در میان مردم، یکی از دلایلی بود تا مردم خطاهای شاعرانه‌ای را که با جوّ مذهبی دارالعبادهٔ یزد سازشی نداشت، نادیده بگیرند و همچنان او جایگاه عزت‌مند شاعر را داشته باشد.

البته روایتی از عزتمندی جیحون در بین مردم نیز وجود دارد به نحوی كه که گفته می شود؛ یک روحانی معروف در یزد در مجلس روضه‌ای پس از شنیدن مرثیهٔ شهادت علی اصغر(ع) و گریستن زیاد، بی‌اختیار می‌گوید: «این جیحونک هم بهشتی شد!» و جیحون که به طور اتفاقی در آن مجلس حضور داشته با صدای بلند پاسخ می‌دهد: «و شما را هم بهشتی کرد!»

جیحون شاعر بزرگ یزدی در سال 1261 خورشیدی در کرمان از دنیا رفت و در خواجه خضر کرمان به خاک سپرده ‌شد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شهیدان رجایی و باهنر نماد ماندگار وحدت ملت و دولت است

لذت جنگل‌نوردی در دل کویر

طولانی‌ترین قنات کشور در مرکز جغرافیای ایران جاری است

فرار 50 ساله‌ی یزدی‌ها از گرمای تابستان با دسری خاص و ارزان‌

ویرانه‌ای در یزد که 200 دانش‎آموز دارد!

خرمای بافق رسید، کلاغ سبز پرید

178 مقاله در همایش ملی کارگاه‌های نانو فناوری در یزد پذیرفته شد

عرفه، روزی برای بخشایش گناهان و استجابت دعاست

کام تلخ شهروندان میبدی از آب شور در گرمای سوزان تابستان

حال و هوای این روزهای رودی كه به مزار بزرگان یزد تبدیل شد!

مروری بر زندگی تاجر یزدی که زندگی ایرانیان را دگرگون كرد

ماجرای تقدیم «تاج‌الشعرا» به شاعر یزدی از سوی ظالم‌ترین حاکم قاجار

آلایندگی دامداری‌ها، سلامت ساکنان کوی شهدای یزد را تهدید می کند

دنیای مجازی پرسه‌گاه بیماران جنسی

زنان باردار در مصرف برخی دمنوش‌های گیاهی احتیاط کنند

عناوین روزنامه‌های روز شنبه یزد

تیغ گرما روی گلوی دام‌های استان یزد!

بازار داغ گروه‌های مجازی گردشگری در فصل تعطیلات

نگاهی به روزنامه‌های روز دوشنبه یزد

یک شب در اورژانس

حذف هپاتیت C تا پایان سال 99 در یزد

اشتغال یزد به کام دیگران

آیا پرورش در نظام آموزش و پرورش مغفول مانده؟

غربت آذریزدی در برنامه‌های نمایشی/کودکانی که آذر را خوب می‌شناسند

آیا بعد از دو سال به تعهدات ثبت جهانی یزد پاسخی داده شده است؟

ثبت جهانی یزد، آغاز راهی بی پایان

مروری بر روزنامه‌های امروز یزد

کولاک گرما در یزد

کاهش ویترینی قیمت

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

سراب بارندگی استان یزد در کام دیو خشکسالی

ضرورت تداوم کمک رسانی به سیل زدگان تا رفع مشکلات

یاران نارانان با خانواده معتادان اردکانی همدلی می کنند

صرفه جویی را به زلف باران گره نزنیم

دندان دردی که درمانگاهی خیریه را در اردکان بنا نهاد

تعیین هوشمند مقصد سفر به جای گرفتاری 15 ساعته در ترافیک شمال

شخصیت شهید پاکنژاد طرح واره‌ای انسانی بود

اقتصاد مقاومتی یعنی کارآفرینی و استقلال اقتصادی

موزه ها را دریابیم

دیوار کوتاهی به نام پزشک!

توهم پرآبی

آب انبارهای اردکان، یادگارهایی که گاه معضل می شوند

حواستان به «برادرانه‌»های ما هست؟/ ماجرای «تبانی» علیه یک پدرشهید

گذر از تابستان داغ با مدیریت مصرف انرژی

روزنامه پیمان یزد: به تیم فوتبال شهید قندی فرصت بدهید

پرباری خرمن خوشه های طلایی گندم

فراخوان دومین جشنواره پایگاه‌های خبری و خبرگزاری‌های استان یزد

اتوبوسی که از سوار کردن یک کارگر ممانعت کرد، متوقف شد

مردم داری، کیمیای مدیریت

قدیمی‌ترین فناوری برای استحصال آب روبه زوال است