خبر یزد

آخرين مطالب

سنت دیرینه‌ی روضه‌خوانی و روضه‌های معروف ابرکوه گفتگو

سنت دیرینه‌ی روضه‌خوانی و روضه‌های معروف ابرکوه

  بزرگنمايي:

خبر یزد - یک محقق ابرکوهی می‌گوید: مراسم و مجالس روضه‌خوانی اولین شکل و شیوه‌ی عزاداری در ابرکوه بوده که با حضور کاراکترها و آداب ‌و رسوم خاصی که امروزه کمرنگ‌‌تر شده، برپا می‌شده است.
«علی‌اکبر قیومی» در گفت‌وگویی در رابطه با آیین‌های روضه‌خوانی قدیم در ابرکوه اظهار می‌کند: در مجالس روضه قدیمی، عده‌ای روضه‌خوان(منبری) بودند که از روحانیون و علمای آن زمان محسوب می‌شدند ولی معمولاً آخرین منبر مجلس روضه متعلق به عالم‌ترین روضه‌خوان بود که در اصطلاح «آخوند خاتم» (فردی که مجلس با منبر او به پایان می‌رسیده است)، نامیده می‌شد.
وی اضافه می‌کند: گروهی دیگر که به آن‌ها «ذاکر» اطلاق می‌شد، در جلو منبر ایستاده و به نوحه‌خوانی و شعرخوانی می‌پرداختند و عده‌ای هم برخی از اشعار را به ‌صورت دسته‌جمعی و در حالت نشسته در کنار منبر زمزمه می‌کردند که به «پامنبری» معروف بودند.
این محقق ابرکوهی خاطرنشان می‌کند: از دیگر افرادی که در روضه‌خوانی‌های قدیم نقش حائز اهمیتی داشتند، «چاووشی‌خوانان» بودند که در بین منبرها و به‌ صورت انفرادی از هر جای مجلس که نشسته بودند، چند بیت مختصر که معمولاً موضوع عاشورایی داشت را با آوازی مخصوص اجرا می‌کردند.
آداب خاص روضه‌خوانی در ابرکوه
قیومی در ادامه به آداب ‌و رسوم خاص مجالس روضه‌خوانی در این شهرستان اشاره می‌کند و می‌گوید: آداب میزبانی و خوش‌آمدگویی، رسوم پذیرایی از میهمانان با چای و قلیان، جایگاه ویژه صنوف مختلف اعم از رعایا، روحانیون و بزرگان و سایر، جایگاه بانوان و عزاداری آنها و ترتیب واعظان و ذاکران از جمله رسوم خاص روضه‌خوانی‌های قدیم بوده است.
وی تصریح می‌کند: منبع مالی برای تأمین مخارج بسیاری از روضه‌خوانی‌های قدیم از موقوفات بوده به این صورت که افراد متمول بخشی از دارایی خود که غالباً در شکل آب یا زمین کشاورزی بوده است را برای روضه‌خوانی در ایام محرم یا دیگر مناسبت‌های دینی وقف می‌کردند.
به گفته وی، وقف کردن اموال برای مراسم‌های مذهبی در میان بسیاری از متمولین به ویژه خوانین آن دوران رایج بوده و به همین دلیل روضه‌خوانی از محل موقوفات در محله دروازه میدان که محله خان‌نشین شهر قدیم ابرکوه بوده، همیشه جریان داشته است.
قیومی متذکر می‌شود: البته به طور ویژه مجالس روضه‌خوانی در محله نبادان ابرکوه نیز در بسیاری از ایام سال رونق و رواج داشته است.
آیین پوش‌زنی برای روضه‌خوانی
این محقق ابرکوهی به آیین «پوش‌زنی» مجالس روضه‌خوانی نیز اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: این سنت در برخی محافل روضه‌خوانی رایج بوده که قدیمی‌ترین پوش‌ها نیز مربوط به «نایب زینلی» در محله گل‌کاران و «ابوطالبی» در محله درب قلعه بوده است.
وی با بیان این که افراشته شدن پوش مجلس روضه‌خوانی محله «درب قلعه» که در سراسر شهر کوچک ابرکوه قابل ‌رؤیت بوده نمایانگر آغاز ایام عزاداری در این شهر به شمار می‌رفت، از مراسم پرشور عَلَم کردن پوش کرباسی مجلس روضه‌خوانی خانه ابوطالبی که همراه با مراسمی حزن‌انگیز و با آدابی خاص بوده، یاد می‌کند.
وی اضافه می‌کند: نقل است در سال‌های تعطیلی روضه‌خوانی در دوره پهلوی اول، پوش روضه‌خوانی در خانه ابوطالبی افراشته نمی‌شد و همین موضوع که اشک و حسرت و نفرت و نفرین مردم ابرکوه از حکومت پهلوی را به دنبال داشته، به عنوان خاطره‌ای بسیار بزرگ و با اهمیت در اذهان قدیمی‌های شهر باقی مانده است.
روضه‌های معروف ابرکوه در گذشته
قیومی عنوان می‌کند: روضه معروف به نایب زینلی و بصیری‌ها در محله گل‌کاران، روضه حاج میرزا آقا و روضه منزل سالار در محله دروازه میدان، روضه‌خوانی حاج محمدتقی در محله نبادان و روضه‌های حاج عبدالعزیز و حاج ابوطالبی در محله درب قلعه، از روضه‌های معروف و قدیمی در ابرکوه بودند که سابقه آن‌ها به عهد قاجار و بعضاً نیز به دوران قبل از آن می‌رسیده است.
وی در پایان به روضه سادات زارعی و سادات ابطحی در نبادان و روضه‌های تکیه‌ی دروازه میدان نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: هم‌اکنون در دهه نخست محرم، در تکایای تمامی محلات ابرکوه روضه‌خوانی در سه نوبت صبح، عصر و شب دایر است و عزاداران با شور فراوانی علاوه بر حضور در مجالس روضه‌خوانی، در آیین‌های سوگواری دیگر مانند سینه‌زنی و زنجیرزنی و تعزیه‌خوانی شرکت می‌کنند.
انتهای پیام


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

رشد 2 درصدی تعداد دانش‌آموزان کشور

نمایشگاه دائمی حوزه ایثار و شهادت در یزد گشایش یافت

برنامه‌های هفته دفاع‌مقدس در مهریز آغاز شد

ممنوعیت سفر در عرصه‌های بیابانی بافق تکذیب شد

تکمیل 18 کلاس درس در بافق آغاز شد

سه سارق حرفه‌ای در بافق دستگیر شدند

10 هزار نفر از یزد برای شرکت در پیاده‌روی اربعین ثبت نام کردند

رئیسی: با اقدام کانادا مقابله‌ به‌ مثل می‌ کنیم

کشف محموله حشیش طی عملیات تعقیب و گریز در بافق

کمترین میزان تلفات برق کشور مربوط به یزد است

سه قاچاقچی در یزد دستگیر شدند

محموله 103 کیلوگرمی تریاک در مهریز زمین‌گیر شد

امام حسین (ع) الگوی حقیقی مقاومت است

بانوی یزدی به اردوی تیم‌ ملی تکواندو دعوت شد

ارائه خدمات رایگان دندانپزشکی به دانش‌آموزان كمیته امداد یزد

هزینه درمان بیمه شدگان تامین‌اجتماعی مستقیما دریافت می‌شود

سنت دیرینه‌ی روضه‌خوانی و روضه‌های معروف ابرکوه

دوکشته و یک‌زخمی در تصادف اتوبوس با عابرین پیاده در مهریز

اجتماع بزرگ عاشوراییان یزد در حسینیه امیرچقماق برگزار می‌شود

ممبینی: نگرفتن تست بین المللی از سوی کمیته داوران تخلف بود

طرح نظارت بر توزیع نوشت‌افزار از فردا در یزد آغاز می‌شود

یک طرح راهسازی در بافق به بهره‌برداری رسید

آسمان یزد در 72 ساعت آینده صاف تا قسمتی ابری است

70 خانوار عشایر ابرکوه در انتظار 10 میلیارد ریال تسهیلات

اشعار محرم نباید دستخوش اهداف سیاسی دشمنان قرار گیرد

2 خودرو با 200 کیلوگرم تریاک در یزد توقیف شد

استمرار جشن‌های مردمی غدیر تا عید مباهله در یزد

تولید روزانه 900 تن نخاله ساختمانی در یزد/فاجعه در راه است

نمایشگاه خط ثلث در بافق گشایش یافت

80 موقوفه بزرگداشت غدیرخم در مهریز شناسایی شد

زن 24 ساله‌ای بر اثر برخورد با سواری در یزد جان باخت

کشف 189 کیلو تریاک طی عملیات اطلاعاتی پلیس در یزد

تایید شد : حسن عباسی و حسن رعیت بازداشت شدند

محموله میلیاردی کالای قاچاق در یزد توقیف شد

غفلت طبیعت‌گردان 2 هکتار از مراتع بنادک سادات را به آتش کشید

بافت تاریخی مروست در انتظار اتفاق خوب/گردشگری خاتم توسعه می‌یابد

دستگیری سه سارق و کشف 2 میلیارد ریال اموال مسروقه در میبد

محموله 119 کیلویی حشیش در ایستگاه شهید مدنی زمین‌گیر شد

خبرنگاری هم جسم و جانی دارد

یکهزار و 300 کیلوگرم تریاک در خاتم یزد کشف شد

آقای گل مسابقات گلبال کشور کجاست؟

یزد معین گردشگری سیستان و بلوچستان شد

جزئیات تازه‌ای از سانحه آتش سوزی اتوبوس در تفت

كشف 190 کیلوگرم موادافیونی در عملیات‌های پلیس مهریز

گوشت‌مرغ در یزد قیمت مصوب كشور را شكست

بافقی‌ها از مسابقات کشوری کاراته 10 مدال طلا درو کردند

نامه روحانی به رهبری درباره ارائه گزارش به مجلس

سه هکتار اراضی ملی مهریز رفع تصرف شد

50 آرزوی فرزندان زیرپوشش کمیته امداد بافق برآورده شد

2 بانده کردن جاده تنگچنار مهریز آغاز شد